The Scene – Iedereen is van de wereld (1990)

De coronatijd was een prima reden om het oeuvre van Thé Lau maar eens af te stoffen. Er was immers een boel coronanationalisme: “We doen het beter dan Amerika, hoor!”. Wanneer leren we dat de wereld één is? We waren voor het gemak ook even vergeten dat de crisis werd verergerd door ons gereis, maar in plaats daarvan bleven we naar China en Italië wijzen als veroorzakers. En dus was iedere oproep tot saamhorigheid meer dan nodig in de pandemie. De saamhorigheid was zeker vanaf de tweede golf ver te zoeken.

‘Iedereen is van de wereld’ is een klassieker van The Scene, de band rond voorman Thé Lau, die in 2015 overleed. Dit nummer werd na zijn overlijden opnieuw uitgebracht door een zwikje b-bn’ers voor het goede doel, en het nummer was in 1993 ook al eens opnieuw uitgegeven. Het is een ode aan saamhorigheid en verbroedering. Een oproep om samen te zijn en er te zijn voor elkaar.

Geinig. Er zijn van die woorden zoals incubatietijd, quarantaine (hoe lekker trouwens dat iedereen dat woord na een paar weekjes pandemie in één keer goed kon schrijven), brandhaard en repatriëring die bij iedereen wel bekend zijn, maar bij de meesten ver weg gestopt in het passieve geheugen. Zo ook bij Mats. En opeens moesten die woorden worden afgestoft toen hij ’s maandags bij het koffiezetapparaat op het werk of ’s weekends bij de verjaardagsfeestjes een beetje mee wilde babbelen. Niet dat er op kantoor werd gewerkt of dat er feestjes waren, maar bij wijze van. Het was extra verwarrend dat Jan met de pet ook ineens meepraatte met deze woorden. Zoals er tijdens het corona-EK zeventien miljoen bondscoaches waren (vooruit, geen van allen zo matig als Frank de Boer), zo waren er ook zeventien miljoen virologen (vooruit, geen van allen kon zo lekker rode wijn drinken als Ab Osterhaus).

Natuurlijk begonnen de gesprekken altijd met een pluim voor het zorgpersoneel. “Heb jij ook geklapt voor de zorg?” Ook lollig dat mensen echt dachten dat ze die zorgmedewerkers ermee hielpen, die ondertussen zwetend op de operatiekamer niets meekregen van hun geklap. Nog walgelijker waren de gefortuneerde grachtenpandbewoners die “Aan de Amsterdamse grachten” zongen. Heus niet voor de zorg, enkel voor hun eigen vermaak en karmapunten. Die duizend piek die de zorgmedewerkers van De Jonge kregen waren meer welkom. Maar die handreiking kwam pas toen ze hun bijdrage hadden geleverd aan flatten the curve. Toen het hoogtepunt van de eerste golf voorbij was, trok Hugo de knip. No cure, no pay. Niet dat onze zorgminister – in de wandelgangen: peilingminister – hier echt om stond te springen, maar er was nou eenmaal politieke druk en dat was niet zo handig met de CDA-lijsttrekkerverkiezingen in aantocht. Toen de geste was uitgerold door het ministerie, bleek pas wat voor gedrocht De Jonge had ontwikkeld. Alle medewerkers van de zorginstellingen kregen welhaast een burn-out van het invullen van alle formulieren en het onderzoeken van alle regels, waar ze midden in de tweede golf helemaal geen tijd voor hadden.

Wie geen floes kregen van de overheid waren de horecamedewerkers, die maandenlang thuis zaten omdat hun toko was gesloten. Ook medewerkers in de cultuursector kregen niks. Zij konden hun zaakje sluiten. Voor de zelfstandigen die geen inkomen kregen, lag ook geen duizend euro klaar. Ook niet voor de medewerkers in de politie, media en onderwijs die volgens de overheid een vitaal beroep uitoefenden, al jarenlang worden kapotbezuinigd, en als ultieme stank voor dank nu keihard moesten werken om de boel draaiende te houden. Mensen met idealen en een hart voor een betere wereld, wat heb je daar eigenlijk aan? Zo voelden zich hooguit nuttig; Mats was immers acuut in een depressie geschoten nadat Rutte had bepaald dat zijn werk niet vitaal (lees: zinloos) was.

Een branche die ook geen geld kreeg, was de reisbranche. En terecht natuurlijk. De branche die jarenlang boven hun stand leefde, werd in coronatijd kind van de rekening. Er was een reisverbod en er gingen dus geen vliegtuigen de lucht in. Iedere klimaatliefhebber haalde opgelucht adem. De enige vluchten die nog gingen, waren repatriëringsvluchten die de reisorganisaties wel zelf even moesten regelen. Alle volgevreten Nederlanders die met een krokettenvlucht waren weggegaan, in een tijd dat het coronaspook allang woedde, werden het vliegtuig in gerold om terug te gaan. Mopperend kwamen ze aan op Schiphol, alwaar ze geduldig het ‘journaille’ van Shownieuws en RTL Boulevard te woord stonden. Later zou het kabinet de Hollandse reislust in de zomers als schuldige aanwijzen voor het ontstaan van een nieuwe golf, terwijl ze dit zelf mogelijk hadden gemaakt onder druk van de lobbyisten. Maar ja, de vouchers van de eerste golf moesten snel op en dus werden de vouchervakanties in grote aantallen geboekt. Toen er in de zomer van 2020 weer werd gevlogen, werden van de een op de andere dag hele gebieden waar geen vuiltje aan de lucht was zonder pardon op ‘code oranje’ gegooid waarna toeristen moesten terugkeren. Naar de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, het land van de coronapresidenten, hoefde je sowieso niet proberen af te reizen. Naar Griekenland had je de meeste kans van slagen, zo dokterde ook het Koninklijk Huis uit. Dat ze binnen een dag weer terug waren was sneu, net als de excuusvideo die volgde. Wim-Lex en Máxima verloren hun geliefde status in dezelfde snelheid als Prins Bernard Jr. in 2021 werd gehaat vanwege zijn Formule 1-hobbyprojectje.

Mats sprak met Julia, zijn overbuurmeisje in Utrecht. Ze was naar Bali gegaan, want daar was ze pas één keer eerder geweest. Twintig lentes jong, nog nat achter de oren, en dan zulke eisen neerleggen voor een weekje weg in maart. Ze vloog over Wuhan, stak ongetwijfeld nog een middelvinger op naar de vleermuizen in de lucht, en belandde aan Canggu Beach in een yoga-retraite. Ze had het hard nodig, want ze was alweer drie maanden niet weggeweest en al vijf maanden niet buiten Europa. Stampvoetend stond ze na vijf dagen weer bij Mats voor de deur. Ze was vervroegd teruggekeerd, had nota bene met een KLM-kist moeten vliegen in plaats van Qatar Airways waarvoor ze had betaald en die écht een beter vegan-aanbod hadden, en had nu thuis het vooruitzicht van een festivalloze zomer. Niet wetende dat er nóg een festivalloze zomer zou volgen. Julia zou vanwege de festivalloosheid een depressie niet ontlopen, ook al omdat ze zich steeds meer realiseerde dat haar ‘studie’ Toerisme weinig zin had. Het werd niet beter toen Mats haar het singletje ‘Iedereen is van de wereld’ van The Scene cadeau gaf. Hij bedoelde het als relativering, dat de wereld niet per se van haar is, maar Julia voelde het als een extra last dat ze een grotere bijdrage aan de wereld moest leveren en belandde in een nog zwaardere depressie.

KLM had het nog aardig voor elkaar, want Wopke gaf ze een extraatje. Nadat de topmannen voor deze onderhandeling werden beloond, bleef er ook nog een klein beetje over voor piloten en stewardessen. Met de nadruk op een beetje, want er werd massaal ingeleverd of opgezegd. Greenpeace was boos dat er geen milieu-eisen aan de KLM-deal met de overheid werden gesteld, wat ervoor zorgde dat Benno Baksteen voor het eerst sinds MH17 weer eens een mediamomentje had. Het betoog van Greenpeace en andere groene demonstranten was zo matig en voorspelbaar dat de reisbranche zichzelf kon profileren als kind van de rekening. Sterk gespeeld van de lobbyisten. Wat even iedereen vergat was dat in een ‘normale wereld’, als Chinezen en Italianen niet voor elk wissewasje naar elkaar toe vlogen, het virus nooit Europa had bereikt. Dat de reisbranche en onze drang om steeds meer te vliegen meer dan een klein aandeel had in de verspreiding van het virus, leek iedereen vergeten. En dus was iedereen zich aan het klaarmaken, toen het einde van de pandemie in zicht kwam, om weer voor een dubbeltje op de eerste rang een Aziatische backpackvlucht te boeken om Aziatische noedels te slurpen voor een prikkie. Julia zat er in ieder geval klaar voor.

Dit is een bijdrage van Mats. Lees alles over covidmuziek op deze plek: 19 maanden COVID-19 in 19 liedjes.