The Rolling Stones – Living In A Ghost Town (2020)

Toen Mats voor de zoveelste keer door zijn Utrecht slenterde, realiseerde hij zich dat het een spookstad was geworden (net als iedere andere stad). Hij fotografeerde de Utrechtse hotspots in een sfeerloze maar daardoor unieke ambiance. Het werd nóg unieker toen, midden in de lockdown, een pak sneeuw viel zoals het al jaren niet meer was gevallen in ons land. Terwijl politici begonnen te zeuren om een uitzonderingspositie voor de Elfstedentocht 2021, legde Mats alle unieke sneeuwtaferelen vast. Zo leeg en wit zou zijn stad, hopelijk, nooit meer worden.

Het Stones-nummer ‘Living In A Ghost Town’ was een ode aan de lege stad. De Stones hadden het al klaar voor de corona-uitbraak, maar herschreven wat teksten tijdens de eerste lockdown en brachten het uit. Teksten zoals “Life was so beautiful, now we all got locked down” en “’If I want a party, it’s a party of one” laten zien dat de Stones nog altijd actueel zijn. Treurig gegeven was dat mede-oprichter en drummer Charlie Watts overleed tijdens de pandemie in de zomer van 2021.

Sommige mensen waren bang en gingen de deur niet uit; anderen moesten in verplichte quarantaine. Dat laatste was geen zeldzaamheid, want iedereen die uit een oranje vakantiegebied kwam moest tien dagen in quarantaine. Ook als de overheid ineens het reisadvies op oranje zette als je daar zat. Hilarisch waren de beelden van de bruingebakken mensen die compleet verontwaardigd op Schiphol aankwamen, na vervroegde thuiskomst uit een land dat uit het niets van kleur was gewisseld. Ook als je verkoudheidsklachten had en je ging jezelf testen, dan moest je ook in quarantaine totdat de uitslag er was. Dit kon een poosje duren omdat de testcapaciteit lange tijd niet op orde was. Mats’ klachten waren alweer achter de rug toen er eindelijk plek was in de teststraat. En als je corona had, moest je natuurlijk nog langer in quarantaine. Net als iedereen die je dan had gezien de afgelopen periode. Dat werd gecoördineerd door GGD’s bron- en contactonderzoek, dat snel weer werd opgeschort omdat het een administratief drama was. En natuurlijk moest je bij een snotneus of hoestje ook thuisblijven. 

Wat een weelde voor thuisbezorgd.nl, al die thuisblijvers. Toen de steden in april 2020 – toen men nog bang was – helemaal leeg waren, wandelde Mats door de stad met ‘Living In A Ghost Town’ in zijn oortjes, een gloednieuw Stones-nummer. Maar na een paar weken zag het stedelijk straatbeeld oranje van cultuurtijgers die zich noodgedwongen hadden omgeschoold tot maaltijdbezorger. Allemaal reden ze in oranje jasje en elektrische fiets door het lege straatbeeld, waardoor de figuurlijke ‘code oranje’ zich afspeelde in iedere straat. Dat thuisbezorgd.nl, zo’n beetje het meest verwerpelijke uitvloeisel van de deeleconomie, zich profileerde als de helpers in coronatijd, was veelzeggend. De horeca-uitknijpers van thuisbezorgd.nl maakte grote winst over de rug van de restaurants, alsof zij lekker veel vlees op de botten hadden met hun gesloten tenten…

Maar goed, restaurants waren allang blij dat ze open mochten. Ze waren dan wel dicht, maar horecaondernemers mochten wel maaltijden verkopen of (laten) bezorgen. Het zorgde ervoor dat doodnormale barretjes tegen beter weten in gingen koken om zo nog een paar euro’s te verdienen. Toen tijdens de lockdown in december alleen winkels open mochten waar 70% van de omzet werd behaald met essentiële producten, was iedereen plotseling een horeca-ondernemer. HEMA verkocht alleen nog maar worsten, Action alleen maar eten of zeep en zelfs kledingwinkels overwogen verkoop van eten (om tot 30% aan bijverkoop te doen: “had u bij uw pizza misschien een broek gewild?”). En dus moest het ministerie weer ingrijpen, als vader die een stampvoetend kind de les leest.

De drang om goed te doen steeg Mats naar z’n bol. Hij bestelde iedere avond zijn diner bij een lokaal restaurant, ondertussen kijkend naar de televisie waar leuzen als “samen krijgen we dit onder controle” de reclameblokken vulden. Alles moest samen, terwijl er ondertussen veel egoïsme was. Mensen staken hun middelvinger op naar de overheid, deden lekker wat ze zelf wilden, weigerden vaccinaties (“decadent gedrag”, aldus onze gezondheidsminister) en zouden de eerste corona-app – dat gedrocht waarmee je een melding kreeg als je in de buurt was geweest met iemand die corona heeft gehad – niet gaan downloaden. Dat ze hiermee het virus alleen maar verergerden en daarmee vooral hun eigen glazen ingooiden, interesseerde de weigeraars niks. Een slechte pandemie begint kennelijk bij jezelf. Erger nog dan het virus, vond Mats, was de donkere kant van de mensheid die hij leerde kennen tijdens de pandemie. De samenleving ging kapot aan de tweespalt. 

Met een zelfvoldaan gevoel belde Mats dan ook aan bij zijn buurvrouw op leeftijd. Hun relatie was matig. Hij vond haar een zuurpruim en hij gokte dat zij hem een vreemde snuiter vond. Niet omdat hij hele gekke capriolen uitvoerde in haar bijzijn, maar omdat hij het gevoel had dat ze al zijn generatiegenoten niet begreep. De coronacrisis leek hem een prima gelegenheid om dit voor eens en voor altijd recht te zetten. In naam van zijn generatie belde hij bij haar aan, maar ze deed de deur niet open. Hoewel hij het niet zag hangen, had ze ongetwijfeld een camera neergezet die zag dat Mats het was. Na minimaal tien keer aanbellen op wisselende tijdstippen zat er niets anders op: wachten in de bosjes. Mats wachtte net zo lang tot ze toevallig thuiskwam en toen kwam hij dus ook toevallig thuis. Hij vroeg hoe het met haar ging, wat zeer koelbloedig werd beantwoord met “goed”. Mats ergerde zich aan generatiegenoten die vaak het ongemeende “en met jou?” erachteraan plaatsten, maar het voelde ook vreemd toen dat niet werd gedaan door haar. Hij vroeg of ze hulp nodig had. Ze keek hem wantrouwend aan: “Waarvoor?” Hij probeerde het nog één keer: “Nou, de coronapandemie woedt en als u zich niet goed voelt of zich bijvoorbeeld niet prettig voelt om boodschappen te doen, dan sta ik ervoor open u te helpen.” Ze lachte minachtend en gooide de deur dicht. ‘s Avonds liet Mats een pizzaatje thuisbezorgen bij de buuf. Die werd dankbaar aangenomen door haar, maar ze zou nimmer begrijpen dat het een presentje was van Mats. Operatie geslaagd, patiënt overleden.

Uiteindelijk werd Mats ook slachtoffer. Hij was een van de welwillende slachtoffers van de nieuwe verdienmodellen van horecaondernemers en die slachtofferrol paste hem als een jas. Hoewel hij in de eerste lockdowndagen probeerde ingewikkelde recepten op tafel te zetten, niet in de laatste plaats omdat rijst en pasta was weggehamsterd, was de inspiratie na een paar thuiswerkdagen toch op. De lokale horeca bood soelaas. En dat voelde goed voor de horecasteuners: zonder schuldgevoel kon je bij je favoriete tentje een viergangendiner ophalen of laten thuisbezorgen, want hiermee hield je immers de economie draaiende. Het enige waarvoor je moest waken, was dat het niet via thuisbezorgd.nl werd besteld, want dan had je alsnog dat schuldgevoel.

Dit is een bijdrage van Mats. Lees alles over covidmuziek op deze plek: 19 maanden COVID-19 in 19 liedjes.