Doe Maar – Nachtzuster (1983)

Laatste nummer van de a-kant van de legendarische Doe Maar-plaat ‘4us’. Zoals de titel van de plaat al doet vermoeden, paste de hele plaat perfect bij de covidtijd. Het nummer ‘Nachtzuster’ past er het beste bij omdat het klinkt als een ode aan het zorgpersoneel. Personeel dat tientallen jaren als vee werd behandeld, maar nu ineens broodnodig was (en zelfs een symbolisch fooitje kreeg van Hugo de Jonge). Maar eigenlijk, stiekem, stak Mats een middelvinger naar ze op als hij weer de regels overtrad. 

Het nummer was in versnelde uitvoering op de lp-versie terecht gekomen, omdat de originele tragere versie niet goed bij de andere nummers paste. Het werd vooral bekend door het voorval op Pinkpop 1983. Bij aanvang van het nummer werd de band bekogeld met appels. “Als je het niet leuk vindt… ROT DAN OP!” riep Henny Vrienten. Hij zou in 2020 en 2021 willen dat hij op een festival kon spelen waar het publiek boos op hem zou worden.

De festivalzomer viel twee keer in het water, zelfs in 2021 toen The Summer of Love en de Slutty Summer al ruimschoots waren aangekondigd. Dat was natuurlijk vervelend voor Mats en alle andere festivalgangers, maar vooral verschrikkelijk voor iedereen die daardoor in financieel zwaar weer kwam. Onder andere artiesten, organisatoren, tentenverhuurders, licht- en geluidspecialisten, opbouwers, ticketplatforms, horecaondernemers en ook drugsdealers zagen hun inkomen verdampen en kregen nul op het rekest van de cultuurminister. Van Engelshoven liet weer eens zien hoeveel een VVD-kabinet om cultuur geeft. Ze had zich ongetwijfeld niet gerealiseerd dat je als onderwijsminister automatisch cultuur erbij krijgt. 

(Saillant detail over The Summer of Love van 2021: er waren geen festivals, maar er mocht wel getrouwd worden als je dat bombardeerde tot een ‘klein evenement’. Hierdoor werden bruiloften onder het festivalpubliek ineens de meest begeerde feestjes, met vervalste trouwkaarten als gevolg. Mats startte er direct een zwarte handel in. Zo werd het toch nog een soort van Summer of Love.)

Mats zou in 2020 al naar een festival gaan. Best Kept Secret om precies te zijn. Hij ging er al jaren heen met 25.000 anderen, dus zo’n goed bewaard geheim was het nou ook weer niet, maar het festival staat erom bekend dat je er nieuwe bandjes kan ontdekken. Dat was exact wat hij in 2019 aan het doen was, waar hij een jong postpunkbandje aan het werk zag. Pal voor zijn neus stond een boomer met een trui schuin om zijn middel geknoopt. “Gast”, zei hij tegen zijn even ballerige vriend die jong probeerde te lijken, “die gozer op de basgitaar doet me denken aan Peter Hook. En die gitarist klinkt als The Edge!” De ander reageerde: “Yo, je hebt gelijk. En die zang… het klinkt als Thom Yorke.” Waarna de een counterde: “En die drummer drumt als Cesar. Je weet wel, die van de Golden Earring!” 

Om hier de band te noemen die het publiek in extase bracht op deze indiestage, doet enkel afbreuk aan het imago van die band, maar het had niets te maken met Radiohead, noch met Golden Earring, U2 of Joy Division. Maar ach, de zitplassers hadden naar elkaar de schijn hoog te houden alsof ze muziekkenners waren. Waarschijnlijk waren deze twee gebakkenluchtfabrieken exact de mensen die het hardst riepen hoe zielig ze waren dat ze nergens naartoe mochten, terwijl ze lekker kregen doorbetaald bij hun suffe overheidsbaantje. De artiesten die hun normaal gesproken vermaakten, hadden nu niks meer en werden tijdens demonstraties steevast voor luxepaarden uitgemaakt door Telegraaf-journalisten. De klagende boomers hoefden alleen maar thuis op de bank te zitten en niks te doen. Maar och och, wat waren ze zielig. Af en toe moesten ze opstaan om een nieuwe film of plaat op te zetten. Sterke voorkeur was er voor ‘4us’ van Doe Maar. De plaat kreeg ook bij Mats thuis krassen vanwege het feit dat hij het zo vaak afspeelde.

De vergelijking van Jut & Jul met andere rockbands stond niet helemaal op zichzelf. Op een of andere manier vergelijken we graag dingen met elkaar. Onder andere mensen die aan het front in Srebrenica en Afghanistan hadden gestaan, mengden zich in de corona-strijd: het kon veel erger. En ze hadden natuurlijk gelijk. Sommige complotwappies vergeleken het virus met een ander stokoud virus om daarmee ieder willekeurig standpunt te verdedigen – als ze al het bestaan van het virus erkenden. Zo was de Spaanse griep de ene dag het bewijs dat de risicomijdende samenleving kapot was, de volgende dag het bewijs dat het allemaal maar een griepje was en daarna het bewijs dat het een horrorvirus was. Oftewel: Jan met de pet was aan zet. Dat werd extra zichtbaar toen de bierviltjesvirologen ineens meenden dat het virus in China bewust was ontwikkeld om zo de wereldeconomie plat te leggen. Voor complottuig en de achterban van domrechtse politici meer dan voldoende bewijs voor hun eigen standpunt. 

De complottheorieën zorgden ervoor dat iedere kwakzalver zich expert voelde, net als ome Wim op het verjaardagsfeestje (buiten in het park op anderhalve meter afstand) en Myrna bij het koffiezetapparaat (van de lokale barista, want op kantoor was niemand welkom vanwege de thuiswerkplicht). Iedereen voelde zich mondig genoeg om de strijd aan te gaan met epidemiologen en virologen. “Wat weet Ab Osterhaus nou helemaal van dat virus? Ook niks toch?” Media werkten er graag aan mee door mislukte bn’ers met een mening een podium te geven. Genuanceerde meningen (“Ik heb er geen verstand van maar ik vertrouw het RIVM en de regering”) hoorde je voldoende op straat, maar zag je niet op de beeldbuis. Daar strooiden de talking heads met extreme standpunten, want dat werkte voor de kijkcijfers, die toch al torenhoog waren omdat mensen niks beter te doen hadden. En zo voerden de Arie Boomsma’s en Albert Verlindes van deze wereld het hoogste woord, die een groot eigenbelang hadden, en werden mislukte influencers uitgenodigd door talkshows om hun tegendraadse mening te ventileren. Volgens de geldbeluste algoritmes hadden ze namelijk een mening die ertoe doet. Mats vroeg zich af of we ooit stoppen om domme mensen bekend te maken, enkel omdat ze een extreme mening hebben.

Heel stiekem keek Mats ook over de grens, ook hij hield immers van vergelijkingen trekken. Hij keek jaloers naar de Zweden die het relaxt aanpakten en de Fransen die maar één meter afstand hielden. Ondertussen lachte hij in zijn vuistje om de Amerikanen die het slecht regelden (tot Trump de verkiezingen verloor) en de Aziaten die de slechte resultaten verbloemden. Dat het virus in Italië heftig was vond hij logisch, want die pizzabakkers konden onmogelijk goede zorg organiseren. Naar derdewereldlanden keek hij überhaupt niet om. Het leek wel een wedstrijd; coronanationalisme vierde hoogtij. Het werd zo erg dat bij de mutaties werd verboden om te spreken over een Britse of Indiase variant, maar dat het werd geframed als bèta- en deltavariant. Was Mats tijdens de intelligente lockdown nog trots dat Nederlanders pioniers waren op wereldniveau; toen Nederland als laatste land ging vaccineren was Mats witheet op onze incompetente zorgminister, die onder het motto ‘prikpower’ beloofde het snel in te zullen halen. De winnaars waren de Wit-Russen. De inwoners van Belarus werden opgedrongen wodka te blijven drinken en normaal verder te leven. Daar werden doden gewoon niet gerapporteerd. Daar kan geen ethisch verantwoorde vergelijking tegenop, hoewel de festivalboomers daar ongetwijfeld anders over dachten. Zij gaven hun tegendraadse mening veilig thuis onder het genot van een glas rode wijn bij het haardvuur en waanden zich daarmee solidair aan Ab Osterhaus.

Dit is een bijdrage van Mats. Lees alles over covidmuziek op deze plek: 19 maanden COVID-19 in 19 liedjes.