Computer Love – Kraftwerk (1981)

Hoewel computers steeds meer werden gehaat door arbeiders, iedereen was al gauw helemaal moegevideobeld, realiseerde Mats zich ook dat de computer dé uitkomst was deze crisis. Veel werk kon doorgaan en sociaal contact bleef mogelijk. De hele dag door liepen wandelaars op straat te videobellen en opa’s of oma’s moesten kennis maken met hun kleinkind via de computer. Het was niet leuk, maar heel veel beter dan niks. We werden stiekem een beetje verliefd op onze computers.

Kraftwerk had een hitje met ‘Computer Love’ (op de plaat ‘Computer World’) in 1981. Een elektronisch hitje ver voordat elektronische muziek breed werd geaccepteerd. Kraftwerk wordt daarom door velen – na The Beatles – als meest invloedrijke band ter wereld beschouwd.

Verschrikkelijk vond Mats het. Het werkende leven bestond al langer vooral uit computeren, maar de broodnodige flauwekulletjes met collega’s en wandelingen naar de koffieautomaat waren toch welkome afleidingen ter voorkoming van vierkante ogen. Dat zat er nu niet meer in. Vanaf maart 2020 was thuiswerken het devies en dus werd er druk online vergaderd, maar gezelliger werd het er niet op – ondanks dat velen de vrijheid namen om ‘thuiswerken’ om te dopen in ‘tuinwerken’ en per dag gebruinder in de overleggen zaten. Dat Zoom, ineens de meest populaire software van Nederland, hun privacy niet goed op orde had, was onoverkomelijk. Dat Rutte op 31 maart bij zijn zoveelste persconferentie het werkwoord ‘zoomen’ in de mond nam, was dan ook niet erg handig. Het droeg eraan bij dat ‘zoomen’ een begrip werd. Mats realiseerde zich hoe verschrikkelijk deze pandemie geweest moet zijn zonder computer of internet. ‘Computer Love’ van Kraftwerk werd zijn coronanummer waar hij dagelijks de dag mee begon.

Het was iets heel anders dan tien jaar geleden. Toen werd ‘zoemen’ een populair werkwoord dankzij de hitserie Feuten op de Nederlandse televisie. Het stond voor een geluid dat ontgroeningsstudenten moesten maken. Waarom de eerstejaars moesten zoemen? Gewoon, omdat het kan. In 2020 waren er toch geen ontgroeningsrituelen, want alle introductiekampen en eerstejaarsactiviteiten werden afgelast, of dusdanig beperkt (tot 22:00 uur en zonder alcohol) dat niemand er meer heil in zag. Inderdaad, eerstejaars zaten nu te zoomen tijdens hun introkamp. In 2021 werd er wel volop ontgroend en dat leidde direct tot problemen en schandalen; de jeugd was immers niks meer gewend.

Studenten en alle andere mensen die zin hadden in een borrel, kozen ook voor Zoom. Zoombingo’s, zoomquizen en zoomborrels werden bij de vleet georganiseerd en deelnemers verschenen onder invloed en verkleed achter hun beeldscherm om enigszins het feestgevoel weer te voelen. Bijkomend voordeel van de anarchistische zoommeetings was dat je geen volume hoefde te dempen als je niet aan het woord was en geen handje hoefde op te steken als je iets wilde zeggen; dat gebeurde alleen bij de keurige online overleggen overdag. Ook Mats ging gekke dingen doen toen hij een poosje niemand mocht zien en de kroeg niet in mocht. Was hij voorheen nog een beetje een kansloos figuur als hij thuis in zijn eentje tien bier dronk achter de computer, nu behoorde hij tot de hippe elite. Het kan verkeren. En zo stond Mats dronken achter zijn computer te dansen op foute meezingers bij een willekeurige zoomborrel, de buren ondertussen bonzend op de deur. Corona deed gekke dingen met iedereen. 

Er ontstond al gauw een enorme zoommoeheid, werklui die helemaal krankzinnig werden van het eindeloze videobellen, maar het was luxe in vergelijking met ouderen die niet bekwaam waren om te videobellen. Zij verveelden zich te pletter. Als het ze al lukte, werd het een stressvolle bedoening voor hen. Zo ontstond er een kloof tussen mensen die wél en niet konden videobellen en zo wél of geen sociale contacten hadden. Alsof er nog niet genoeg tegenstellingen waren in het land. Ouderen keken daarom maar bij de publieken naar Heimwee TV of Troost TV. Het was een nobel initiatief om oude programma’s te recyclen, want nieuwe series of films maken was tamelijk ingewikkeld in de anderhalvemetersamenleving. Mats probeerde met zijn oma te zoomen, maar zij werd al nerveus van de gedachte en keek liever een oude aflevering van Love Letters.

Het duurde niet lang tot mensen fysiek gingen afspreken met elkaar om zoomborrels samen mee te maken, dat was immers gezelliger dan alleen. En zo schoof Mats aan bij een goede vriendin. Na twee wijntjes werd de anderhalve meter al gauw één meter, na vier wijntjes een halve meter, na zes wijntjes hingen ze om elkaars armen en na acht wijntjes lagen ze samen in bed. Mats en de rest van de jeugd was onfeilbaar deze crisis. Correctie: Mats en de rest van de jeugd voelde zich onfeilbaar deze crisis. Dat ze dagen later met hun mond vol corona langsgingen bij hun corpulente oom, was bijzaak. Voor de jeugd dan.

Ja, want van echte solidariteit kon je na een paar maanden allang niet meer praten. Er werd hard geroepen – al dan niet in reclameblokken – over dingen samen doen, waar zoveel nadruk op werd gelegd dat mensen het vanzelf wel in twijfel gingen trekken. De persconferenties van Rutte en De Jonge waren steevast voor een ‘samen krijgen we corona onder controle’ bord met Aquafresh-uiterlijk, maar als het deel ‘onder controle’ net even buiten beeld viel dan was het plotseling een vreemd bord. 

Mats stelde voor dat iedereen onder de vijftig gewoon ging leven en alleen iedereen daarboven in lockdown ging. Hij kreeg de volle laag over zich heen van Twitterend Nederland. Hij kreeg een leger deugmensen op zijn dak die repten over solidariteit en de gevaren van long-covid. Eigenlijk mocht de vraag of we het samen moesten oplossen helemaal niet gesteld worden. Dergelijke voorstellen werden weggewuifd onder het motto saamhorigheid: je kon toch geen bevolkingsgroep wegzetten? Zo zag Mats met lede ogen aan dat de economie stil bleef staan, waarbij de overheid – van zijn belastinggeld! – zich scheel betaalde aan noodpakketten. Er werd politiek bedreven voor de peilingen: keuzes werden gemaakt voor de korte termijn, psychologische lockdowneffecten voor de lange termijn waren niet in beeld – ondanks de kraakheldere onderzoeken over mentale ellende tijdens de lockdown. Wie nu leeft, wie nu zorgt. Misschien wel het meest treffende coronaspreekwoord.

Dit is een bijdrage van Mats. Lees alles over covidmuziek op deze plek: 19 maanden COVID-19 in 19 liedjes.