Arctic Monkeys – This House is a Circus (2007)

Als je niks mag doen buiten de deur, dan ga je je eigen huis maar pimpen en dat was vanwege de overspannen woningmarkt tevens een goede investering. Sommigen gingen verbouwen (de houtprijs steeg), anderen gingen verhuizen (de huizenprijzen stegen) en weer anderen maakten een gezellige boel van hun eigen huis. Hoe gekker hoe beter bij de huisjespimpers, het plezier moest immers uit huis komen. Niet alleen studenten organiseerden huisfeesten, ook Mats.

Het nummer ‘This House is a Circus’ van Arctic Monkeys, voorman Alex Turners favoriete nummer van hun tweede plaat, gaat over het wilde nachtleven. Een nacht waar lijnen vervagen. Een nacht waarbij je de realiteit verliest. Een nacht waarin herinneringen ontbreken en leegte wordt erkend. Een nacht waarin het plezier groot maar kortstondig was. Zo’n nacht die veel mensen misten tijdens de lockdowns, behalve zij die een loopje namen met de regels en illegale coronafeesten bezochten. En niemand gaf ze ongelijk, het huis mocht best als een circus aanvoelen.

Mats zuchtte bij zoveel domheid in één tweet, maar hij durfde Klara niet te ontvolgen omdat ze nou eenmaal een vriendin was van zijn vriendin. Hij had geen zin in scheve gezichten op verjaardagsfeestjes die er wellicht over een poosje weer waren. Klara is zo’n typische wijsneus die iedereen wel heeft in zijn sociale omgeving. Ze begeeft zich veel op Twitter en roept bijvoorbeeld steeds als Jesse Klaver een groen voorstel doet dat hij zelf dan ook niet in zijn Volvo mag rijden. Ze stond ook vooraan om de Nederlandse voetbalinternationals de maat te nemen toen ze het programma Veronica Inside boycotten. Klara vond dat ze niet moesten piepen omdat ze zelf naar een wk in Qatar gaan. Klara struint dag en nacht de krochten van het dark web af op zoek naar een blackface van een celebrity die ze dan vervolgens zwart kan maken. Ja, inderdaad zwart. Het was tijdens de pandemie extra droevig gesteld met de Hollandse socialmediagebruikers.

Klara roept op Twitter en Facebook steeds naar boze Amerikanen dat ze zelf om de huidige ellende gevraagd hebben. Of ze daarmee de economische situatie, de vele coronadoden of de racismediscussie bedoelt, is Mats volstrekt onduidelijk. Maar volgens Klara krijgt een democratisch land waar ze recht op hebben. Toen Mats aan Klara vroeg of Nederlanders dan ook krijgen gekregen waar ze recht op hebben, een pragmatische premie zonder al teveel ideologie die alles weglacht, lachte ze zijn vraag weg.

De grootste boeven in deze crisis waren niet eens de landbestuurders. Natuurlijk, Trump die bewust wat informatie onder de pet hield zodat hij er beter uit zou komen richting de presidentsverkiezingen en de Chinese overheid die de kritische artsen liet verdwijnen (allemaal opeens uit het raam gevallen), dat klonk niet erg fris. Anderzijds vertrouwt Mats erop dat in democratieën de leiders daarvoor worden gestraft in het stemhokje, zoals Trump. Er was nog een categorie waar het er erger aan toe ging dan bij de landsbestuurder, namelijk bij de charlatans die deze crisis aangrepen voor eigen financieel gewin. 

Deze coronacriminelen waren al gauw na de uitbraak actief. Het begon met – wat anders dan – fake news. Nog voordat het virus goed en wel was uitgebroken, was er de ibuprofengate. Klara, die via advertentie-inkomsten hopeloos op zoek was naar nieuwe bezoekers op haar website, gooide een berichtje op haar website met een clickbaittitel dat erop neerkwam dat als je corona had en je vervolgens ibuprofen zou gebruiken, het virus verergerd zou worden. De Franse gezondheidsminister Olivier Véran wist niet hoe gauw hij het moet op zijn Twitter moest delen, waarna de kassa bij Klara rinkelde. Dit hijgerige gedrag waren we intussen wel van journalisten gewend, maar dat ook bewindspersonen zich schuldig maakten aan dit gedrag was nieuw. Je gunt ieder mens een privéfactchecker, zeker een politicus in crisistijd. Mats vond het vooral opzienbarend dat er nóg ijdele gezondheidsministers bleken te zijn dan onze Hugo.

Er waren meer covidprofiteurs. Allereerst de indirecte profiteurs, zoals KLM die bonussen gaf aan topbestuurders toen ze zoveel mogelijk overheidssteun wisten los te weken en het prullenpakhuis Action dat de leveringsvoorwaarden aanpaste zodat de armsten nog armer werden. Erger waren de ‘handige ondernemers’ die zich begaven op de cowboymarkt met mondkapjes. Sywert, ooit getipt als nieuwe minister-president, zat bij Op1 te vertellen dat hij aan voldoende mondkapjes kon komen en dat ‘om niet’ kon leveren aan de regering, maar hij bleek later miljoenen te hebben verdiend over de rug van de belastingbetaler. De Nederlandse overheid had geen zin gehad om zich op de mondkapjesmarkt te begeven en ongetwijfeld daarom was het Nederlandse mondkapjesbeleid ook zo onduidelijk. Alles om maar niet te hard te hoeven zwemmen tussen de haaien in de overspannen mondkapjesmarkt. In Duitsland, waar de mondkapjes al eerder verplicht werden – in de tijd dat wij nog laatdunkend zeiden dat het schijnveiligheid was (legendarisch werd het filmpje van een passant op Schiphol: “we are smart people, you know?”) – werd volop gestolen. Meest in het oog springend waren twee oplichters die van de Duitse deelstaat Noordrein-Westfalen 880.000 euro kregen als aanbetaling voor miljoenen mondkapjes, maar geleverd werden de mondkapjes nooit. Later bleken de oplichters Nederlanders te zijn en moesten wij Nederlanders door het stof. Ook moest Nederland een toontje lager zingen toen in oktober toch maar werd besloten, zo’n beetje als laatste land ter wereld, dat mondkapjes wel handig waren om te gebruiken. Eerder had Rutte doodleuk gezegd dat mondkapjes geen zin hadden, daarna werden dus ze toch verplicht – eerst alleen in het openbaar vervoer – maar werden zelfgemaakte mondkapjes goed genoeg bevonden. En zo zat Mats tegenover een oma in de trein die haar mondkapje zelf had gebreid. Nog nooit werd er zo onhandig gecommuniceerd door de overheid. In vergelijking met de mondkapjesregelgeving was zelfs de toeslagenaffaire een schoolvoorbeeld van heldere communicatie.

Overal in Europa werden trouwens mondkapjes gestolen, zelfs uit ziekenhuizen, maar de Zuid-Europeanen wezen vooral naar Nederland als grote covidboeman. Niet de Chinezen die het virus hadden ontwikkeld op een louche dierenmarkt en het vervolgens hadden laten verspreiden, of de Italianen die het naar Europa hadden gehaald, néé… alles was de schuld van Nederland. Waarom? Onze zuinige minister Wopke Hoekstra, die al jaren alles in Nederland had stukbezuinigd ten faveure van de schatkist, had geen zin om zijn zuurverdiende winst te delen met andere landen. Hoekstra werd zo de minst populaire Europeaan van de crisis en vertelde plotsklaps dat hij geen zin had om lijsttrekker van zijn CDA te worden (waar hij later stampvoetend op moest terugkomen). En Mats? Zoals een echte Hollander betaamt steunde hij Hoekstra én stond hij vooraan toen in de zomer van 2020 en 2021 de grenzen met de Zuid-Europese landen weer open gingen, want die vakantie lieten hij zich natuurlijk niet door de neus boren.

Wat Mats zich ook niet door de neus liet boren, waren huisfeestjes. Als de horeca dicht is, dan ontpop je je eigen huis maar tot horecagelegenheid. Rutte en De Jonge konden daarom ook niet vaak genoeg herhalen dat de crisis eigenlijk onze eigen schuld was: als we immers allemaal anderhalve meter afstand houden, dan is het zo opgelost met het virus (“Het virus verspreidt zich niet. Wij verspreiden het virus door ons niet te houden aan de regels” was één van de vele Hugo de Jonge-clichés, zie kader verderop). Dit eigen verantwoordelijkheid-appèl kenden we intussen wel van politici want al in de jaren negentig wasten politici hun handen in onschuld met de ‘een beter milieu begint bij jezelf’-campagne. Mats trok zich er niks van aan en ontpopte zich tot kroegbaas van zijn eigen huis. ‘This House is a Circus’ van Arctic Monkeys was iedere avond het slotnummer. De wokebrigade uit de straat die hem de dag erop de les kwamen lezen, wees hij doodleuk op de veroorzakers van de de echte problemen: coronacharlatans en grote bedrijven.

Want veel bedrijven veranderden in roofridders. Het deed veel organisaties pijn dat er dagelijks miljoenen mensen voor de beeldbuis of computer zaten omdat ze zich kapot verveelden, maar dat de reclameblokken maar niet gevuld werden omdat er geen geld meer werd verdiend door sommige bedrijven. Dus gingen reclamejongens zoals Mats zich ook vervelen (getuige alle niet-creatieve marketingcampagnes die doorgingen, allemaal leunend op het woord ‘samen’) en werd al gauw bedacht dat marketeers binnen een organisatie zich met hun gewetenloze vak prima konden inzetten voor subsidieaanvragen. Zo kwamen niet alleen de armlastige horecaondernemers hun hand ophouden bij Wopke, maar stonden pardoes ook Quote 500-ondernemers en miljardenbedrijven zoals KLM en booking.com op de stoep bij het Ministerie van Financiën. Eén dreigement dat ze anders hun boedel zouden pakken en hun zaken in het buitenland voortzetten was voldoende om Woppert te overtuigen de staatssteun toe te kennen. En de horecaondernemers of de cultuursector? Zij moesten creatief zoeken naar nieuwe oplossingen. Met de hartelijke groetjes van het kabinet. Een democratisch land krijgt immers waar het recht op heeft.

Dit is een bijdrage van Mats. Lees alles over covidmuziek op deze plek: 19 maanden COVID-19 in 19 liedjes.